LTS: Khi báo đến tay độc giả thì ngày lễ Halloween đã qua, phóng sự này ghi nhận lại đôi hình ảnh người Sàigòn đón nhận ngày lễ này ra sao. Mời quý độc giả theo dõi.
Một hàng bán mặt nạ Halloween trên vỉa hè Lê Lợi
Hầu hết người nước ngoài có dịp làm ăn ở Việt Nam đều nhận xét ngoại trừ thủ tục nhiêu khê, bộ máy hành chánh ì ạch thì sống ở Sài Gòn cũng dễ chịu. Dân Sài Gòn lại ít thành kiến, dễ kết giao và thích các thứ mới lạ, từ đồ ăn, đồ chơi tới quần áo, xe cộ, thú cưng, lễ hội… Nhân nói lễ hội, lễ Halloween ở Sài Gòn cũng có cái để nói.
Đèn bí ngô tại khu trung tâm quận 1 Sài Gòn
Theo thời gian, với tốc độ toàn cầu hóa ngày càng nhanh chóng, lễ hội Halloween cùng chiếc đèn lồng Jack- o’-lantern không giống ai từ Scotland, Anh, Mỹ, Canada du nhập vào các nước Châu Mỹ La Tinh, sang cả Châu Á. Tại Châu Á, Nhật Bản, Hồng Kông, Hàn Quốc, Đài Loan… là những nơi tổ chức lễ hội hóa trang Halloween sớm nhất. Còn ở Việt Nam, chiếc đèn bí ngô chỉ mới có mặt vài năm trở lại đây, khi Sài Gòn, Hà Nội đông dần người nước ngoài và gia đình họ sang làm ăn, sinh sống.
Đi tìm đèn Jack…
Hầu hết người Sài Gòn, khi được hỏi về ngày lễ Halloween và những truyền thuyết kèm theo đó đều lắc đầu. Nhiều người còn chưa biết phát âm chữ Halloween thế nào cho đúng. Đi qua một cửa hàng bán đồ chơi trên đường Nguyễn Oanh, thấy treo lủng lẳng đồ hóa trang ma quỷ gớm ghiếc, một phụ nữ rùng mình nói ‘Toys shop mà bán toàn đầu lâu, nhện độc, phù thủy. Nhìn kinh quá!’Một chị khác có con học trường Hoàng Hoa Thám- quận Tân Bình thì thắc mắc ‘Không hiểu người ta ‘cấy’ thêm ngày Halloween vào hệ thống lễ hội Việt Nam làm gì cho rách việc khi đèn bí ngô không thơ mộng và đẹp đẽ bằng đèn con cá, con bướm tết Trung Thu. Cả việc cho trẻ con giả ma quỷ đi xin từng nhà cũng không hay ho gì so với lễ cúng cô hồn tháng Bảy âm lịch’.
Giới trẻ, tuy không hẳn quay lưng với lễ hội Halloween nhưng cũng ‘kính nhi viễn chi’. Chị H, giáo viên trường đại học L.H, đại học V.L, sau một tuần điều tra sinh viên các lớp mình phụ trách đã rút ra kết luận như vậy. Chị cho biết, sinh viên phần đông ít chịu bỏ tiền vào những cuộc chơi xa lạ. Hơn nữa, các tụ điểm sinh hoạt quen thuộc như câu lạc bộ, nhà văn hóa không ‘đầu têu’ nên dù có muốn chơi hóa trang đêm Halloween sinh viên cũng không thể. Thay vào đó, bọn trẻ được khuyến khích tham gia phong trào quyên góp tiền bạc, thực phẩm đi cứu lụt miền Trung…
Nhóm ‘ma nữ’ trong lễ hội Hóa trang Halloween
Khác hẳn sự thờ ơ của người Sài Gòn, một thành phần dân cư khác đã đón chờ ngày lễ Halloween với ít nhiều háo hức. Trước tiên phải kể đến giới kinh doanh. Thực ra nhóm từ ‘giới kinh doanh’ này dùng chỉ chung những cửa hàng đồ chơi, những chiếu hàng vỉa hè, những giá hàng lưu động (hàng máng trên giá, người bán vác trên vai, đi rong). Hỏi chuyện anh Tâm, đang ngồi ‘chăn’ vài chục con nhện, mấy bộ xương người, cộng thêm áo choàng phù thủy, mặt nạ lỉnh kỉnh các loại, anh than cả ngày không ‘câu’ được con mồi nào. Người mua không có mà người xem cũng không.
Cửa tiệm Hanah trên đường Pasteur gần chốt đèn đỏ Quảng trường Nhà thờ Đức Bà, vốn thường xuyên choáng lộn đèn đuốc, thu hút rất nhiều khách hàng, vậy mà nay, nếu tin vào ‘thống kê’ của anh sửa xe ‘đóng đô’ phía bên kia đường thì ‘Ngoại trừ vài khách nước ngoài thì chẳng thấy ai vô mua’. Cũng ‘chùa Bà Đanh’ tương tự là một tiệm trên đường Nguyễn Thị Minh Khai. Chỉ tay về phía mấy bộ xương người trắng hếu bằng nhựa dẻo treo lủng lẳng ngay cửa ra vào bà chủ tiệm bảo chính bà không dám nhìn lâu nhưng vẫn phải treo bán cho ‘có khí thế’. Nói chung, thu nhập từ hàng Halloween là con số âm. Bù lại, hàng trang trí Noel, bắt đầu bán từ tuần sau, hy vọng khả quan hơn.
Xem ra, chiếc đèn bí ngô của chàng Jack xách từ Châu Âu, châu Mỹ sang Việt Nam, hơi bị ‘hẻo’.
Đến đây thì ở lại đây…
Lính quýnh thế nào anh chàng Jack lạc vào một trường tiểu học quốc tế. Tưởng cũng nên nói rõ thêm về ‘cái sự quốc tế’. Ở đất ‘Sè goòng’, hai chữ quốc tế trịnh trọng này để chỉ có yếu tố nước ngoài. Thí dụ, có năm đội dự giải bóng đá, ta ba đội, thêm ‘thằng’ Lào, ‘thằng’ Campuchia, thế là thành giải quốc tế. Trường quốc tế cũng vậy, học trò nội, nhưng có vài thầy ngoại sẽ treo ngay bảng international school…Trở lại chuyện Jack ta đi lạc vào một trường tiểu học quốc tế trên đường Cao Thắng. Vừa vào trường đã thấy ‘mùi’ Halloween với biểu tượng đèn bí ngô quen thuộc. Đi lên các tầng lầu, nơi đặt các phòng học dành cho các cấp lớp khác nhau, Jack ngắm thỏa thích hình ‘phe ta’ được treo, dán, vẽ, móc khắp nơi. Cô Tổng Giám thị K cho biết lễ hội hóa trang Halloween là lễ hội được các em nhỏ chờ đợi ngay từ đầu tháng mười. Vào lớp, các em rất thích khoe nhau đồ hóa trang độc đáo do cha mẹ giúp làm lấy ở nhà hoặc gửi mua từ Mỹ, Hồng Kông. Trước lễ chừng mười hôm, thầy cô người nước ngoài đã dựng nhiều tiết mục hát múa, ảo thuật, hóa trang, đóng kịch, làm đèn lồng cho các em. Đúng ngày Halloween (năm nay rơi vào Chủ Nhật) trường dựng sân khấu, mời khách khứa, phụ huynh tham dự văn nghệ, liên hoan, vui chơi với các em. Giơ ra khoe xấp hình Halloween năm ngoái, cô giáo Trúc và cô Tổng Giám thị K. rất hãnh diện vì ‘thành công ngoài mức tưởng tượng’. Cô Trúc thật thà thú nhận, ‘Bản thân tụi em, từ khi vào công tác tại trường, nhờ ‘bị’ Tây hóa, mới biết Halloween là thú vị’.
Thầy trò trường quốc tế đang trình diễn một hoạt cảnh
Lớp một trường Việt Úc đã hóa trang, chuẩn bị tham gia lễ Halloween
Lướt qua những phòng dạy nhạc, dạy múa, thấy phòng nào cũng tưng bừng, náo nhiệt tập tiết mục chuẩn bị trình diễn, chàng Jack cười toe toét, vui hẳn lên. Cô K. giơ tay cầm thử chiếc đèn bí ngô trên tay vị sứ giả không mời mà đến. Lạ thay chiếc đèn to tướng, xù xì tưởng nặng hóa ra nhẹ bỗng. Khách bảo, xách cả ngàn năm rồi, thay bí không biết bao lần. Bây giờ khôn, không hì hục ngồi khoét bí làm đèn nữa, mà ‘chơi’ đèn giấy gấp kiểu origami của Nhật Bản cho nhẹ. Nhìn anh chàng gầy gò phờ phạc, liên tưởng con đường cõi âm mù mịt, thẳm sâu, cô K thương tình bảo ‘Đến đây thì ở lại đây. Ở cho bén rễ, xanh cây hãy về’. Nói thì nói vậy, chứ ‘cấy’ một ngày lễ xa lạ vào hệ thống phong tục, lễ hội của Việt Nam, chờ cho đến lúc ‘bén rễ xanh cây’ không biết anh Jack đáng thương kia có đợi được hay không.
XH