Tại Houston, từ chiều thứ Hai 28/8 có nắng lên, nước đang từ từ rút xuống. Bão dù không trực tiếp thổi vào thành phố Houston nhưng để lại không biết bao nhiêu thiệt hại cho thành phố này do lụt lội gây ra và dư luận chú tâm vào nhiều nhất. Hàng ngàn người đã phải rời nhà đến các trung tâm tạm trú khẩn cấp, vì tình trạng ngập lụt nghiêm trọng.
Trên đường Bellaire, nơi khu vực rất đông người Việt ở, và có nhiều cơ sở thương mại của người Việt Nam, các cơ sở, văn phòng, chợ búa,… đều đóng cửa trong ba ngày bão đổ bộ, tuy nhiên trong cơn bão, mực nước trên đoạn đường này không dâng cao, nên xe vẫn chạy được, nước chưa vào đến trong nhà. Bão đi, khu cộng đồng Việt ở đường Bellaire lại nhanh chóng hoạt động, nhất là các chợ, tấp nập người đến mua bán; hàng hoá có thể nói là rất đầy đủ như trước, trong khi các chợ Mỹ thì có vẻ chậm hơn, một số các kệ hàng vẫn còn trống lốc, hàng hoá chưa được cung cấp kịp!
Những khu vực thuộc zip code 77084, khu Richmond, đường 290, FM1960, Cypress,… có nhiều nhà cửa bị chìm trong nước. Cơn bão vừa dứt, nước ngập, nhiều nhóm cứu hộ tình nguyện được thành lập nhanh chóng, trong đó có cả những nhóm cứu hộ người Việt, họ dùng tàu, thuyền, ca-nô, xe chuyên dụng để đưa người bị mắc kẹt từ các ngôi nhà bị ngập lụt ra ngoài, rồi dùng xe chuyên chở mọi người đến các khu vực tạm trú an toàn. Các nhóm thiện nguyện, phần lớn là các thành viên trẻ tuổi, không quản ngại vất vả, nguy hiểm, và họ làm việc rất tích cực ngày đêm.
Cơ quan Hồng Thập Tự thiết lập điểm tiếp đón người di tản ở trung tâm George R. Brown Convention, đã có 9,000 người đến ở, vượt sức chứa cho phép. Toyota Center là sân bóng rổ của đội Houston Rockets cũng đón tiếp vài ngàn người nữa. Ðó là những nơi ở khu vực trung tâm thành phố. Ngoài ra những khu vực quanh thành phố có nhiều trường học cũng biến thành nơi tạm trú, có nơi chứa được 600 người, có nơi 500 người. Riêng cộng đồng Việt Nam ở Houston hiện có nhiều điểm tạm trú được thiết lập từ khi cơn bão ập đến ngày thứ Sáu 25/8, với sự cho phép của FEMA (Cơ Quan Quản Lý Tình Trạng Khẩn Cấp Liên Bang), mỗi điểm có sức chứa 200 – 300 người, luôn sẵn sàng để đón người đến ở. Tại vùng South West có Chùa Liên Hoa (832-330-8882), Chùa Phật Giác (832-863-1861), Trung tâm Phật Giáo Hòa Hảo (281-788-8524), Chùa Pháp Luân (281-216-3588), Trung Tâm Cộng Ðồng Người Việt Quốc Gia (832-721-0836), Nhà thờ Iglesia Cristo Vive (346-228-6794), Nhà thờ Ngôi Lời Nhập Thể,… Vùng South East có Nhà thờ Các Thánh Tử Ðạo (832-398-3131), vùng North thì có nhà thờ Ðức Mẹ La Vang, nhà thờ Ðức Mẹ Lộ Ðức, chùa Bửu Môn,… Anh Nguyễn Hân, một tình nguyện viên tại trung tâm cứu trợ nhà thờ Ngôi Lời Nhập Thể nói: “Ở đây chúng tôi đón nhận tất cả những người đến xin trú bão, không phân biệt khu vực nào. Thành phố đã gửi người xuống để kiểm tra điều kiện hoạt động của trung tâm. Hiện giờ có rất nhiều người ở vùng lụt đến nhận thức ăn, thức uống rồi đi, vì họ đang trú tại nhà thân nhân, chúng tôi căn cứ theo zip code họ ở để biết chính xác khu vực nào bị thiên tai mà giúp đỡ, tiếp tế,… Ngoài ra chúng tôi cũng gửi nhiều nhóm tình nguyện đi giúp mọi người dọn dẹp nhà cửa tại những vùng nước đã rút đi. Do đó chúng tôi phải chia nhau trực 24/24 để giải quyết công việc. Phải nói là tuy có lúc mệt thật, nhưng giúp được những người kém may mắn hơn mình nên cảm thấy rất là vui”.
Những nơi trú ngụ do chính phủ tổ chức thì còn đông người ở, riêng các trung tâm cứu trợ là chùa chiền, nhà thờ,… của người Việt vắng hơn do mọi người đã được người thân và bạn bè cưu mang, vì người Việt thích ở nhờ nhà người quen hơn, đến khi nhà người quen cũng bị ngập nữa thì họ mới chạy. Có những người lo sợ cho tài sản của mình, thường bám trụ đến phút chót, khi nhìn thấy nước lên cao bó chân, bó tay rồi thì mới cầu cứu, di tản. Chị Diễm, nhà tại khu Richmond, tạm trú ở chùa Liên Hoa, nhận xét: “Hai vợ chồng em và hai con nhỏ tá túc ở chùa mấy ngày rồi, được phát thức ăn rất nhiều và ngon. Mọi người ở đây rất tốt bụng. Cảm ơn các nhà hảo tâm đã giúp đỡ cho tụi em”. Tại các trung tâm cứu trợ của người Việt, quần áo, đồ ăn, nước uống thì không thiếu, người ta đem đến rất nhiều. Những trung tâm lại tổ chức cho người chuyên chở chăn mền, thực phẩm đến tận nhà bị lụt để giúp, hoặc chuyển cho các điểm cứu trợ khác.
Cho đến ngày Chủ Nhật 3/9, lúc này nước đã rút khá rồi, không còn nhiều người ở lại các trung tâm tỵ nạn của cộng đồng Việt, vì mọi người muốn về dọn dẹp nhà cửa xem có hư hại gì không, nhưng các trung tâm vẫn hoạt động để tiếp nhận hàng cứu trợ, và phát thức ăn, nước uống cho những gia đình ghi danh xin được trợ giúp lương thực đem về nhà mỗi ngày, vì họ chưa có điều kiện để sinh hoạt bình thường. Trong nhà thờ La Vang chỉ còn khoảng 7 người, Chùa Liên Hoa có 4 gia đình Việt và một cặp vợ chồng người Cuba; nhà thờ Ngôi Lời Nhập Thể còn 4 gia đình người Mễ, Mỹ; chùa Pháp Luân có 14 gia đình,… Một giáo dân thuộc giáo xứ Ðức Mẹ Fatima, vào tạm trú tại nhà thờ Ðức Mẹ La Vang từ tối Chủ Nhật, tâm sự: “Tôi xin cảm ơn Cha và các soeur ở đây cho ăn no và ngon, có đầy đủ giày dép, kem đánh răng, khăn tắm, được tắm rửa đầy đủ!”
Ngày 31/8 hai sân bay chính của thành phố Houston là George Bush Intercontinental và Hobby đã mở cửa hoạt động trở lại ở mức hạn chế, sau khi đường băng và tuyến đường đến sân bay không còn bị ngập nước. Tuy nhiên, trên thực tế, chưa có chuyến bay nào được thực hiện. Hàng ngàn chuyến bay đã bị hoãn hoặc hủy do bão. Khoảng 800 hành khách bị mắc kẹt tại các sân bay của thành phố kể từ khi bão đổ bộ cuối tuần trước. Trường học ở Houston cũng gặp phải khó khăn trong việc dọn dẹp, giáo viên phải chịu cảnh mất mát, thiệt hại, và mọi người đều phải bắt tay làm việc ngay để có thể giúp đưa học sinh trở lại trường. Bên cạnh đó, nhiều học sinh đang phải sống tại những nơi ở tạm. Các Khu Học Chánh thuộc Houston cũng thông báo cho học sinh được tiếp tục nghỉ học cho đến ngày 11/9, một số các em tận dụng thời gian nghỉ dài ngày, không thể đi đâu, đã đến các trung tâm cứu trợ để tham gia lực lượng thiện nguyện làm các công việc như phân phát thực phẩm, trực đường dây điện thoại cấp cứu, giúp người bị bão lụt điền đơn gửi FEMA,… Em Thảo Lê, 14 tuổi, trong nhóm học sinh thiện nguyện tại chùa Liên Hoa, nói bằng giọng lơ lớ tiếng Việt: “Làm việc giúp mọi người mệt lắm, mà chúng con thấy vui. Mệt nhưng không muốn về nhà nghỉ đâu!”.
Chính quyền thành phố Houston đã ban hành lệnh giới nghiêm từ 12 giờ đêm đến 5 giờ sáng mỗi ngày, để có thể giúp ngăn ngừa tình trạng đột nhập các ngôi nhà mà gia chủ đã phải đi sơ tán để trộm cắp, hôi của, và nhằm ngăn chặn các hành động tội phạm có thể xảy ra. Chưa biết đến bao giờ lệnh giới nghiêm mới được giải toả. Thành phố cũng đang phải đối mặt với các vấn đề y tế và ô nhiễm môi trường sau khi nước lũ rút. Chính quyền yêu cầu người dân tránh các khu vực bị ngập sâu, tiềm ẩn nguy cơ dây điện đứt hoặc thậm chí bị rắn cắn. Ngoài ra, người dân cũng được khuyến cáo về các nguy cơ dịch bệnh do muỗi lây truyền. Những căn nhà bị nước tràn vào, sau khi nước rút thì bốc mùi hôi, mọi người phải lo dọn dẹp tẩy uế ngay tức thì, không thì dễ sinh bệnh tật. Trong những khu bị lụt, rác và đồ đạc hư hỏng vì nước chất đống trước cửa mọi nhà, cho nên thành phố phải thực hiện dịch vụ khẩn cấp, tăng chuyến thu dọn rác thải hằng ngày. Sau đó là đến lực lượng thợ sửa nhà sẽ được thuê để làm lại sàn nhà, sơn lại tường,… Ðây là dịp cư dân bị thợ sửa nhà làm eo, tăng giá, hoặc cũng có thể gặp thợ thiếu lương tâm nhận tiền rồi “một đi không trở lại”.
Tinh thần tương thân, tương trợ của cộng đồng người Việt trong hoạn nạn được thể hiện rất là cao. Hầu như tất cả những người trong cộng đồng đều trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào các công tác cứu trợ, số lượng người xin làm những công việc thiện nguyện rất đông. Hiện nay nhiều cơ sở thương mại, đơn vị, hội đoàn,… trong cộng đồng Việt đang tích cực tổ chức kêu gọi sự giúp đỡ, đóng góp sức người, sức của,… nhằm chia sẻ những mất mát; hỗ trợ giải quyết, khắc phục phần nào sự thiệt hại do cơn bão Harvey gây ra.
HNS